Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi, 2017’de 28 üreticiyle başladığı çalışmalarında üye sayısını 2026 itibarıyla 29 köyden 250 üreticiye çıkardı. Kooperatifin Proje Koordinatörü Ersun Aytaç, üretim kapasitesinin de 3 tondan 60 tona yükseldiğini belirtti.
Esnaf Zanaatkarlar ve Üreticiler Pazarlama Kooperatifi (EZKOOP) Genel Sekreteri de olan Aytaç, zeytin üreticileri için sürdürülebilir bir yapı oluşturmak amacıyla Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası’nın desteğiyle kooperatifin kurulduğunu söyledi. Ürünlerin pazarlanması için EZKOOP’un da faaliyete geçtiğini belirten Aytaç, iki kooperatif arasındaki iş birliğiyle üreticilerin ürünlerinin tüketiciye ulaştırıldığını kaydetti.
Aytaç, kooperatifleşmenin ortak üretimi büyütme, ürün kalitesini ve pazarlama imkânlarını geliştirme hedefi taşıdığını ifade etti. Üreticilerle yapılan sözleşmelerde ürün standartları, alım garantisi ve ödeme planının yer aldığını; üretimin ve kalite koşullarının takibi için gıda mühendislerinden profesyonel destek alındığını anlattı.
ÜRETİM VE PAZARLAMA SÜRECİ
Aytaç’ın aktardığına göre 2012’de Kuzey Kıbrıs genelinde yapılan köy ziyaretleriyle üreticilerin ürün ve üretim koşulları belirlendi, ürün haritası çıkarıldı. Büyükkonuk ve çevre köylerde zeytin ürünlerine yönelik çalışmalar 2016’da başladı; teknik destekle iş planı ve 10 yıllık yol haritası hazırlandı. Kooperatifler 2017’de kuruldu, ilk hasat ise 2018’de yapıldı.
Kooperatif tesisinin inşaatı 2019-2020’de tamamlandı; makine ve ekipman yatırımları 2021-2022 döneminde yapıldı. Aytaç, üreticilere eğitimler verildiğini ve ürün kalitesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü de belirtti.
Dış pazarlara açılım kapsamında 2019’da Avustralya’ya, 2020’de İngiltere’ye ihracat yapıldığını aktaran Aytaç, 2022 ve 2026’da Yeşil Hat üzerinden Güney Kıbrıs’a satış gerçekleştirildiğini söyledi. Paylaşılan verilere göre kooperatifin zeytin ağacı sayısı 2018’de yaklaşık 15 bin iken 2023’te 150 binin üzerine çıktı.
