İRAN’DAKİ PROTESTOLAR WASHINGTON’U HAREKETE GEÇİRDİ
İran’da 28 Aralık’tan bu yana süren ve rejim karşıtı en kitlesel protestolara dönüşen gösteriler, Orta Doğu’daki dengeleri sarsmaya devam ediyor. Ülke genelinde binlerce kişinin sokaklara çıktığı olaylarda 2 bin 500’den fazla kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, ABD’nin atacağı adımlar küresel gündemin ilk sırasına yerleşti.
“HIZLI VE KESİN BİR DARBE” TALİMATI
ABD’li yayın kuruluşu NBC News, bir ABD’li yetkili, görüşmelere yakın iki kaynak ve Beyaz Saray’a yakın bir isme dayandırdığı haberinde, Başkan Donald Trump’ın ulusal güvenlik ekibine net bir talimat verdiğini yazdı.
Habere göre Trump, İran’a yönelik olası bir askeri müdahalenin:
-
Rejime hızlı ve kesin bir darbe indirmesini,
-
Haftalarca ya da aylarca sürecek uzun bir savaşa dönüşmemesini istedi.
Beyaz Saray’a yakın bir kaynak, “Trump bir şey yapacaksa bunun kesin ve nihai olmasını istiyor” ifadelerini kullandı.
DANIŞMANLAR ENDİŞELİ: GARANTİ YOK
Ancak aynı kaynaklara göre Trump’ın danışmanları, İran rejiminin ABD saldırısıyla hızla çökeceğine dair garanti veremedi. Ayrıca İran’ın misillemesi karşısında ABD’nin Orta Doğu’da yeterli askeri güce sahip olup olmadığı da ciddi bir soru işareti olarak masada duruyor.
Bu nedenle Trump’ın, ilk aşamada daha sınırlı bir askeri müdahaleye onay verebileceği, ancak gerektiğinde daha geniş çaplı bir harekât seçeneğini elinde tutacağı değerlendiriliyor.
BEYAZ SARAY’DA KRİTİK TOPLANTI
Beyaz Saray’dan ikinci bir yetkili, Trump’ın Michigan dönüşü Başkan Yardımcısı James David Vance başkanlığında İran konulu kritik bir toplantıya katıldığını aktardı. Bu toplantıda Trump’a, İran’daki ölüm sayıları, ABD’nin olası askeri hedefleri ve Tahran’ın nasıl misilleme yapabileceği konusunda kapsamlı brifingler sunuldu.
Kaynaklara göre, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından hazırlanan askeri seçenekler Trump’a sunuldu ve bu planlar son günlerde revize edilerek güncellendi.
“NASIL DEĞİL, NEDEN MÜDAHALE EDİLECEĞİ DE TARTIŞILIYOR”
Beyaz Saray’a yakın yetkililere göre Washington şu aşamada yalnızca nasıl müdahale edileceğini değil, aynı zamanda neden müdahale edileceğini de tartışıyor.
Masadaki senaryolar arasında:
-
Tahran’daki yönetimi devirmek,
-
Rejimin baskı aygıtını zayıflatmak,
-
İran’ı nükleer program konusunda geri adım atmaya zorlamak
gibi seçenekler bulunuyor. Ancak hangi yolun tercih edileceği henüz netleşmiş değil.
“TRUMP’IN PARMAĞI HALA TETİKTE”
Trump, Çarşamba günü Oval Ofis’ten yaptığı açıklamada, İran’daki şiddetin durduğu ve 26 yaşındaki Efran Soltani’nin idam edilmeyeceğine dair bilgi aldığını söyledi. Ancak ABD Başkanı, askeri seçeneği açıkça dışlamadı.
Trump’ın, “Durumu izleyeceğiz ve göreceğiz” sözleri, uluslararası kamuoyunda “Trump’ın parmağı hâlâ tetikte” yorumlarına yol açtı.
GÖZLER WASHINGTON’DAN GELECEK KARARDA
ABD yönetiminde karar süreci devam ederken, İran’daki gelişmelerin seyrinin ve Tahran yönetiminin atacağı adımların, Trump’ın nihai kararında belirleyici olacağı ifade ediliyor. Dünya kamuoyu, Washington’dan gelecek bir sonraki hamleyi dikkatle izliyor.