Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis'in hazırladığı 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları Rum basınında yayımlandı. Fileleftheros gazetesinin aktardığı pakette Maraş'ın iadesi, Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi, Türk askeriyle temas kurulması ve garantörlük meselesinin yeniden müzakere edilmesi gibi dikkat çekici talepler yer aldı.
MARAŞ'IN İADESİ KARŞILIĞINDA MAĞUSA LİMANI ÖNERİSİ
Paketin en önemli başlıklarından biri, Maraş'ın iade edilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesini öngören formül oldu.
2006 yılında Finlandiya'nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı sırasında gündeme gelen önerinin yeniden masaya getirildiği belirtildi.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise daha önce yaptığı açıklamada, Maraş'ın Birleşmiş Milletler yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın AB kontrolünde açılması önerisini kabul edemeyeceğini belirtmişti.
Erhürman, “Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil ki” ifadelerini kullanarak asıl sorunun Kıbrıs Türk halkının Avrupa Birliği ile doğrudan ticaret yapamaması olduğunu vurgulamıştı.
TÜRK ASKERİYLE DOĞRUDAN TEMAS TALEBİ
Hristodulidis'in önerileri arasında Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM Barış Gücü gözetiminde doğrudan diyalog kurulması da bulunuyor.
Paket ayrıca toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük konularının birbiriyle bağlantılı şekilde görüşülmesini öngörüyor.
Bu başlıklar, Türkiye'nin 1960 Garanti Antlaşması'ndan kaynaklanan garantörlük konumunu da ilgilendiriyor.
CRANS-MONTANA MÜZAKERELERİNE DÖNÜŞ İSTENİYOR
Rum tarafı, 2017 yılında sonuçsuz kalan Crans-Montana görüşmelerinde sağlanan yakınlaşmaların yeni müzakereler için temel alınmasını öneriyor.
Paketin 19'uncu maddesinde ise Avrupa Birliği ile garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla genişletilmiş toplantı düzenlenmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi talep ediliyor.
Söz konusu yaklaşım, Türkiye ve KKTC hükümetlerinin savunduğu egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü temelindeki iki devletli çözüm politikasından ayrılıyor.
GEÇİŞ KAPILARI VE DOSTLUK MAÇLARI DA PAKETTE
19 maddelik pakette Akıncılar geçiş noktasının açılması, Kambo-Bağlıköy-Gemikonağı güzergâhının kullanılması ve iki toplumlu eğitim programının yeniden başlatılması da yer alıyor.
Mayınlı alanların temizlenmesi, dini yapıların restorasyonu, Pile konusunda iş birliği ve iki toplum arasında dostluk amaçlı futbol maçları düzenlenmesi de öneriler arasında bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Erhürman, futbol maçları önerisine ilişkin açıklamasında, bunun kendi sundukları 10 maddelik güven artırıcı önlemler paketinde de yer aldığını belirterek öneriyi kabul etmeye hazır olduğunu duyurmuştu.
HRİSTODULİDİS'İN 19 MADDELİK ÖNERİ PAKETİ
-
Akıncılar geçiş noktasının açılması ve Aşağı Pirgo sakinlerinin Erenköy üzerinden geçişinin sağlanması.
-
Kambo-Bağlıköy-Gemikonağı güzergâhının geçiş amacıyla kullanılması.
-
İki toplumlu Imagine eğitim programının yeniden başlatılması.
-
Maraş'ın iadesi ve Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi.
-
Her iki tarafta mayın şüphesi bulunan 70'er bin metrekarelik alanın temizlenmesi.
-
Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM gözetiminde doğrudan diyalog kurulması.
-
Pile konusunda hazırlanan iki anlaşma belgesinin uyumlaştırılması.
-
Restore edilen kiliselere erişim sağlanması ve Güney Kıbrıs'taki camilere ziyaretlerin artırılması.
-
Yol tabelalarında Yunanca yer adlarının yeniden kullanılması.
-
Gençlik, kültürel miras ve sivil toplum alanlarında ortak toplantılar yapılması ve doğal afetler için çalışma grubu kurulması.
-
Pile'deki iki toplumlu festivale ortak katılım sağlanması.
-
Toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük konularının çapraz müzakere yöntemiyle görüşülmesi.
-
Crans-Montana dahil geçmiş müzakerelerdeki yakınlaşmaların temel alınması.
-
Dipkarpaz'daki okulun restore edilmesi ve eski Kooperatif Bankası binasının kültür merkezine dönüştürülmesi.
-
Maronit toplumuna ait üç kilisenin restore edilmesi ve anaokuluna öğretmen atanması.
-
Ermeni Manastırı'nın restore edilmesi.
-
BM kontrolündeki ara bölgede ihlal olarak nitelendirilen faaliyetlerin sona erdirilmesi.
-
Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumlar arasında dostluk futbol maçları düzenlenmesi.
-
Liderlerin iki günlük toplantısının ardından AB ve garantör ülkelerin katılımıyla genişletilmiş görüşmeler yapılması ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi.





