Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), Fiber Optik Ek Protokolü’ne ilişkin değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı.
BMO Başkanı Esat Gürhan, 19 Ağustos’ta Ankara’da imzalanan Ek Protokol’ün Cumhuriyet Meclisi’ndeki onay sürecinin ardından 69/2026 sayılı Onay Yasası kapsamında 18 Eylül’de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini belirtti.
BMO: ÖNEMLİ İYİLEŞTİRMELER YAPILDI
Gürhan, BMO’nun daha önce dile getirdiği teknik ve kurumsal değerlendirmeler ile yürürlüğe giren protokol birlikte incelendiğinde bazı başlıklarda daha açık düzenlemeler getirildiğini ifade etti.
BMO’ya göre bunlar arasında Telekomünikasyon Dairesi’nin kendi altyapısını geliştirme hakkının korunması, mevcut kamu altyapısının kullanımının idari ve düzenleyici mekanizmalara bağlanması, yatırım sonunda ilgili altyapının KKTC Devleti’ne devrine ilişkin hükümlerin açıklığa kavuşturulması ve BTHK’nın düzenleyici rolünün korunması bulunuyor.
FTTH sistemlerinin KKTC sınırları içerisinde barındırılmasının esas alınması da Oda tarafından olumlu yöndeki düzenlemeler arasında gösterildi.
“GÜVENCELER ÖLÇÜLEBİLİR VE DENETLENEBİLİR OLMALI”
Gürhan, bundan sonraki aşamada protokolde yer alan güvencelerin yalnızca metinde kalmaması gerektiğini belirterek, uygulamanın teknik, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla sürekli izlenmesi gerektiğini kaydetti.
BMO; internet servis sağlayıcıları arasında adil rekabetin korunması, toptan erişim koşullarının ayrım gözetmeden oluşturulması ve tarifelerin şeffaf, öngörülebilir ve düzenleyici denetime açık olması gerektiğini ifade etti.
Vatandaşlara sunulan internet hizmetinin ise hız, gecikme, erişilebilirlik, kesinti süreleri ve hizmet sürekliliği gibi somut göstergeler üzerinden takip edilmesi istendi.
SİBER GÜVENLİK VE VERİ EGEMENLİĞİ VURGUSU
BMO ayrıca fiber altyapının fiziksel ve mantıksal yedekliliğinin sağlanması, afet ve olağanüstü durumlarda iletişimin sürdürülebilmesi için ulusal haberleşme ve felaket kurtarma planlarının hazırlanması gerektiğini belirtti.
Uluslararası internet bağlantılarında alternatif güzergâhların oluşturulması çağrısı yapan Oda; veri merkezleri, trafik yönetimi, kayıt sistemleri ve kritik bilişim altyapılarında siber güvenlik ve veri egemenliği ilkelerinin korunmasını istedi.
Projede yerel mühendisler ve bilişim uzmanlarının etkin şekilde görev almasının gerçek bir teknoloji transferi açısından önemli olduğu da vurgulandı.
FİBER İÇİN TEKNİK İZLEME PLATFORMU ÖNERİSİ
BMO, sürecin takibi için “Fiber Optik Altyapı Teknik İzleme ve İstişare Platformu” kurulmasını önerdi.
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı koordinasyonunda oluşturulması önerilen platformda BTHK, Telekomünikasyon Dairesi, Bilgisayar Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, TEL-SEN, üniversiteler ve diğer teknik paydaşların temsil edilmesi istendi.
Gürhan, BMO’nun yaklaşımını şu sözlerle özetledi:
“Fiber yatırımlarını ve ülkemizin dijital altyapısının geliştirilmesini destekliyoruz. Bununla birlikte yatırımların kamu yararı, şeffaflık, rekabet, teknik kalite, siber güvenlik, veri egemenliği ve sürdürülebilirlik ilkelerinden taviz verilmeden gerçekleştirilmesi gerektiğine inanıyoruz.”
