Ahmet Savaşan'dan Kudret Özersay'a üç soru: “Seçmeni neden yarı yolda bıraktınız?”
Ahmet Savaşan'dan Kudret Özersay'a üç soru: “Seçmeni neden yarı yolda bıraktınız?”
İçeriği Görüntüle

Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği eski Başkanı Bülent Berkay, ekim ayında yerel bankalara yapılan bildirimin, VakıfBank’ın muhabir bankası Barclays aracılığıyla gönderilen sterlin ve euro havalelerini kapsadığını belirtti. Berkay, kısıtlamanın dış ticaret yapan işletmeleri ve yerel bankaların müşteri ilişkilerini etkileyebileceğini savundu.

16 Kasım’da yayımladığı makalede konuyu değerlendiren Berkay’a göre, sterlin transferleri Barclays’in İngiltere’deki, euro transferleri ise Frankfurt’taki bağlantısı üzerinden yürütülüyordu. Berkay, Barclays’in ekim ayında bu para birimlerinde kendilerinden gelen yurt dışı havalelerini artık işleme alamayacağını yerel bankalara bildirdiğini aktardı.

Ödemelerde bankanın uluslararası bağlantısı belirleyici

Berkay, aynı yurt dışı faturasının yerel bankadan gönderilemediği halde Türkiye merkezli bir bankanın KKTC şubesi üzerinden ödenebildiği örneğini verdi. Paranın kaynağı, alıcısı ve ödeme amacı aynı olsa da işlemin gerçekleşmesinde müşterinin çalıştığı bankanın uluslararası bağlantılarının etkili olduğunu ifade etti.

Türkiye bankalarının KKTC şubelerinin ana bankalarının uluslararası ağlarından yararlanabildiğini belirten Berkay, yerel bankaların benzer imkânlara sahip olmamasının dış ticaret yapan müşterileri ve mevduatları elde tutmayı zorlaştırdığını ileri sürdü.

Doğrudan muhabirlik ilişkileri azaldı

Yaklaşık 45 yıl İngiltere ve Kuzey Kıbrıs’ta bankacılık yaptığını belirten Berkay, yerel bankaların geçmişte Barclays, Deutsche Bank ve Chase Manhattan gibi bankalarla doğrudan çalıştığını söyledi. Uluslararası bankaların risk değerlendirmeleri, uyum kurallarının sıkılaşması ve Kıbrıs sorununun çözümsüz kalmasının bu ilişkileri zorlaştırdığını; doğrudan muhabirlik bağlantılarının 1990’ların sonlarından itibaren azaldığını kaydetti.

Berkay, 2008’de Bankalar Birliği, Merkez Bankası ve ilgili bakanlık temsilcilerinin Avrupa Komisyonu yetkilileriyle ödeme sistemleri ve sermayenin serbest dolaşımı konularında görüştüğünü de hatırlattı. ABD Hazine Bakanlığına bağlı FinCEN’in 2009’da Kuzey Kıbrıs bağlantılı işlemlere ilişkin uyarısını geri çektiğini belirterek, uyum ve denetim alanındaki gelişmelerin uluslararası bankalarla yapılacak görüşmelerde ele alınabileceğini savundu.

Ortak çalışma grubu önerisi

Yerel bankaların Avrupa’daki bankalarla muhabirlik ilişkilerini yeniden kurabilmesi için Cumhurbaşkanlığı, Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçiliği ve Bankalar Birliği temsilcilerinin ortak çalışma yürütmesini öneren Berkay, görüşmelere İngiliz Yüksek Komiserliği, Avrupa Komisyonu ve uluslararası finans kuruluşlarının da katılabileceğini ifade etti.

Berkay, hedefin yabancı bankaların doğrudan muhabirlik ilişkisi için aradığı hukuki ve teknik koşulları belirlemek olması gerektiğini kaydetti. Makalesine gelen bir yoruma verdiği yanıtta Cumhurbaşkanlığı ile temas halinde olduğunu da belirtti.