Tarım Bakanı Hüseyin Çavuş, da Erhürman’ı yanıtladığı konuşmasında, üretimde siyaset olmadığını ve milletvekillerine  istedikleri her konuda her zaman bilgi verdiğini ifade etti.

Vektör böcekle ilgili çalışmalara değinen Çavuş, hem ülkede bulunan, hem de Türkiye’den gelen ekiplerin çalışmasında vektör böceğin görüldüğüne dair tespit olduğunu ifade ederek, “Böcek görüldü ama ülkede hastalık görülmedi” dedi.

Çavuş, “Hiçbir hükümet, tarım bakanı, üretici bunu yaşamak istemezdi ama geçmişte bu böcek olmadığında ürün dalında kaldı” dedi.

Hüseyin Çavuş, Cypfruvex’e sıkma makinesi getirileceğini ve depolama kapasitesinin artırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade ederek, “Tüm konsantremiz sıkma kapasitesinin artırılmasında” dedi.

2015’te Mısır’da bu hastalığın görüldüğünü ama ihracatın sürdüğünü kaydeden Çavuş, “Biz Türkiye Tarım Bakanlığı ile tüm istişareleri götürmeye çalışıyoruz. Kaygılarını gidermek, ticaretin önünü açmak için gereğini yapıyoruz…Narenciye için hiçbir şey yapılmadı demek doğru değil” ifadelerine yer verdi.

Erhürman’ın sözünü ettiği taahhütname ilgili görüşmelerinin sürdüğünü ifade eden Çavuş, “Çözüm getirecek her türlü görüşmeyi yapıyoruz…” dedi.

Bir soru üzerine Tarım Bakanı,  7 bin ton ürünün Türkiye üzerinden Irak ve Azerbaycan’a gittiğini, bir kısmının da Türkiye’de depolandığı bilgisini aldıklarını ifade etti.

Diploma konusunda bakanlıkta yapılan toplantıya işaret ederek, polisi bakanlığa çağırdıklarını kaydeden Çavuşoğlu, polisin araştırmalarını tamamladıktan sonra YÖDAK’ın sürece dahil olmasının konuşulduğunu belirtti. Çavuşoğlu, bu hafta da teknik toplantı yapacaklarını ifade etti.

Nazım Çavuşoğlu, ülkenin sahte diplomayla anılmasının ortadan kaldırılması için gereğinin yerine getirileceğini, eksik düzenlemeler de varsa giderileceğini belirten Eğitim Bakanı, “Denetimden taviz verilmeyecek” dedi.

Narenciyenin uzun sürededir konuşulduğunu ancak yaşananların ortada olduğunu kaydeden Erhürman, “Mandoranın cesedi ortada. Buyurun cenaze namazına… Hükümet denen yapının da Mandora gibi cenazesi kaldırılmalı …” dedi.

Ticaret Dairesinin resmi verilerine göre, 2022’de 95 bin 815 bin ton narenciye ihracından 24 milyon 282 bin dolar gelir elde edildiğini, bu oranın da toplam ihracatın yüzde 20’sine denk geldiğini söyledi.

Bu sektörün zannedilenden de geniş bir kesimi etkilediğini ifade eden, “Gelirin yarısını kaybetmiş durumdayız” diyen Erhürnan, gelecek yıl da benzer sıkıntılarla karşı karşıya kalınmasının olası olduğunu belirtti.

Meselenin sadece Tarım Bakanlığının değil Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu’nun meselesi olduğunu söyleyen Tufan Erhürman, AB’nin raporuna göre narenciyeyi etkileyen vektör böceğin Kıbrıs’ın güneyinde ağustos 2023’te görüldüğünü söyledi.

Söz konusu vektör böceğin ziraat mühendislerinin bilmediği, tanımadığı bir böcek olmadığını ifade eden Erhürman, “Ağustosta bundan haberdar olmalıydık… Peki şubata kadar ne yaptık?” diye sordu.

Vektör böceğinin neden olduğu hastalığın tespiti için PCR testi yapılmadığına işaret eden Erhürman, Valensiyanın nasıl kurtulacağının konuşulması gerektiğini vurguladı.

-"Bunu rekabetten kaynaklanan bir şey olarak görmüyorum"

İhracat konusuna da değinen Erhürman, “15 bin ton giderse Türkiye için risk oluşturmayacak ama 16 bin ton giderse Türkiye’deki bahçeler için sıkıntı mı olacak? Bu anlaşılır, kabul edilebilir bir şey değil… Ben bunu anlayamıyorum… ” dedi.

Türkiye’ye ihraç edilecek 15 bin ton için 2 kişiyle irtibat kurulduğunu da söyleyen Tufan Erhürman, bunu yapacak ihracatçılardan taahhütname imzalanması istendiğini kaydederek, “Bu taahhütname, hukuk dilinde ‘imzalamayın ve getirmeyin’ demektir” diye konuştu.

Bölgedeki üreticilerin, “Türkiye rekabet dolayısıyla ambargo mı koyuyor” diye sorduğunu ifade eden Erhürman, Türkiye’nin 7,5 milyon ton narenciye ihraç ettiğini ifade ederek, “Ben bunu rekabetten kaynaklanan bir şey olarak görmüyorum” dedi.

Bölgede bu alanda çalışanların yaşadığı mağduriyete de değinen Erhürman, işçilerin boş kaldığını söyleyerek, “Zararın haddi hesabı yok” diye konuştu.

Üstündeki kadar ağacın altında da Mandora olduğunu ifade eden Erhürman, bu saatten sonra bu konuda alanda yapılacak bir şey kalmadığını söyledi. “Güzelyurt ve Lefke çürümenin zehrini soluyor” diyen Erhürman, Mandoranın yerde çürüdüğün, üniversite yaşananlarınsa yüksek öğretimde zehirlenmeyi gösterdiğini ifade etti.

-"Gelecek yıla kadar temize çekmeliyiz"

Tufan Erhürman, Meclis Başkanlığının yükseköğretim konusunda komite kurulmasıyla ilgili gerekeni yapmasını isteyerek, yarın itibarıyla herkesin gözünün bu komitenin üzerinde olmasını istedi.

Tufan Erhürman, geçersiz diplomaların hemen iptal edilmesi gerektiğini, komitenin ara rapor çıkararak, bunu ilgili yere iletebileceğini belirterek, “Bunun için polise, savcılığa gerek yok. Geçersiz diploma sahipleri suç işledi mi buna biz karar veremeyeceğiz” dedi.

Erhürman, “Diploma sahtedir bir tartışma konusudur ama yükseköğretimin insan kaçakçılığının enstrümanı olduğu iddiasını dibine kadar  araştırılması gerektiğini belirtti.

Erhürman, “Komite, gerekirse alt komite oluştursun. Bir taraf diplomalar diğer taraf da diğer konuların üzerine gitsin. Biz bunları gelecek yıla kadar temize çekmeliyiz” diye konuştu.

-Mülk satışı

Yabancılara mülk satışı konusuna da değinen Tufan Erhürman, “Bize, ‘abartıyorsunuz, rakamlar sizin dediğiniz gibi’ değil dendi… Sonrasında ikna oldunuz… Bir çalışma yapıldı. Sayın Oğuz bunu bize de verdi. Bu savcılığa da gitti. Savcılıktan görüş gelmesini ve gereğinin yapılmasını bekliyoruz…” dedi.

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın ATV’deki açıklamasına değinerek, yayının bant çözümünü Meclis kürsüsünden okuyan Erhürman, bu yayında İsraillerin satın aldığı arazilerle ilgili komisyon kurulduğunun söylendiğini belirterek, “ATV’nin haberi var, bizim yok…” ifadelerini kullandı.

Tatar’ın mülk satışlarıyla ilgili “kirli işlerden” söz ettiğine işaret eden Erhürman, “Ben bunun üstüne ne diyeyim?. Bu sorumsuzluğun dibidir…” dedi.

Konuşmasında Ercan’da yaşananları ele alan Erhürman, Ercan’da uçuş güvenliğiyle ilgili sorunların sürekli basına yansıdığını, bunun da insanlarda endişe yarattığını belirtti.

Ercan Havaalanıyla ilgili süreçte havaalanı yapım taleplerinin inceleme komisyonunca incelenmesinin söz konusu olduğunu kaydeden Erhürman, yapım sırasında uzmanların, uluslararası kurallara göre süreci kontrol edeceğinin ortaya konduğunu kaydetti.

Ancak 20 Temmuz’da havaalanını açabilmek için ilgili tüzüğe geçici madde eklenerek, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanının uygun görülmesi halinde havaalanının eksikliklere rağmen açılabilmesine olanak sağlandığını dile getiren Erhürman, bakanın şahsına 6’şar aylık sürelerle havaalanını çalıştırma yetkisi de verildiğini söyledi.

“Memlekette şu anda havaalanında can güvenliği ve uçuş güvenliği Erhan Arıklı’nın çok zengin bilgi birikimiyle atacağı imzaya bırakıldı” diyen Erhürman, “Ben Ulaştırma Bakanı olsaydım bana da bu yetki verilmemeliydi. Kim olursa olsun hiç kimse her alandaki kuralları bilirim diyemez” şeklinde konuştu.

Bu meselenin Erhan Arıklı meselesi de olmadığını dile getiren Erhürman, tüzüğün Bakanlar Kurulu imzasıyla çıktığını, yaşananlardan tüm Bakanlar Kurulu’nun sorumlu olduğunu ifade etti.

Konuyla ilgili sözleşme maddelerini okuyan Erhürman, sözleşme yapılacak masrafları, tartışmasız şekilde yetkili şirkete yüklediği halde gelinen noktada konunun tartışmalı hale getirildiğini dile getirdi.

Sözleşmedeki tüm maddelere rağmen ek sözleşmelerle, esas sözleşmedeki konuların ihtilaflı hale getirildiğini kaydeden Erhürman konunun tahkim heyetine havale edildiğini belirtti.

Erhürman, hükümeti bu konuda uyardıklarını ifade ederek, “Hayatımda böyle korkunç bir senaryo görmedim” şeklinde konuştu.

Ekmek fiyatı konusunda alınan karar ve yaşanan sürece de işaret eden Erhürman, bu karar sonrası ekmek üreticilerinin Başbakan ile görüşme taleplerini ifade ettiğine işaret etti.

Eğer üreticiler minimum karla çalışıyorsa, “sen zarara uğra, bir şey değil ama şu fiyata sat” denemeyeceğini ifade eden Erhürman, yapılması gerekenin zorunlu ihtiyaçları tespit edip, denetimli mal kapsamına almak ve maliyet fiyatlarına da bakarak ya narh, ya da sübvansiye ile ilerlenmesi gerektiğini anlattı.

İlgili kesimlerle görüşülmeden adım atılmaması gerektiğini dile getiren Erhürman, insanların zorunlu ihtiyaçlarını bile karşılayamayacak hale geldiğini kaydetti. Erhürman uygulamayla ilgili ille bir yerlere bakılmak istenirse Güney Kıbrıs’a da bakılabileceğini söyledi.

Eczaneler ve ilaç konusuna da değinen Erhürman, kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşu olan KTTB ile istişare yapılmadan hareket edilmesinin kabul edilebilir olmadığını dile getirdi. “Memlekette artık karar almaya yetkili kurumları sözleşmeyle mi kuruyoruz” diye soran Erhürman, denetleme ve etik kurullarının sözleşmeyle kurulamayacağını ifade etti.

Son zamanlarda gündemde olan 2005 tarihli Taşınmaz Mal Komisyonu Kuruluş Yasası ve 2008’de bu komisyonun yetkilerini genişleten yasaya işaret eden Erhürman, 67/2005 tarihli Taşınmaz Mal Komisyonu Yasası'nın amaç kısmında, komisyonun iki bölgeli yapı zemini üzerine kurulduğuna işaret etti. Erhürman, 2005 tarihli yasanın da 2008 tarihli yasanın da Annan Planı’nda yer alan zemine işaret eden ifadeler içerdiğini kaydetti.

Tufan Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın adaya gelmesi sonrası yapılan açıklamalara işaret etti. Erhürman, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın “Egemen eşitlik olmadan biz bu işlere girmeyiz” demeye devam ettiğini ancak egemen eşitlikle ne ifade edildiği konusunda bir açıklama yapmadığını kaydetti.

Geçmiş dönemlerde Türk tarafının eşit egemenlikle neyi kastettiğini öğrenmek için geriye dönüp bakılabileceğine işaret eden Erhürman, Cumhurbaşkanı Tatar’ı eşit egemenlikle ne kastettiğini açıklamaya çağırdı.

Narenciyede fiyat konusunda Güzelyurt bölgesindeki üç sivil toplum kuruluşu ve üreticilerle çalışma yaptıklarını dile getiren Çavuş, “üretici için yok oluş fiyatları” nitelemesinin doğru olmadığının altını çizdi. Üreticinin zarar etmesinin mümkün olmadığını kaydeden Çavuş, Cypfruvex'in ürünleri alacağını belirtti.

“KKTC’de yeşillenme hastalığı olmadığı konusuna” da değinen Hüseyin Çavuş, Limasol’da böceğin ve hastalığın görüldüğünü söyledi. Hastalıkla mücadele edilmesi gerektiğini ifade eden Çavuş, Bakan olarak üründen önce Güzelyurt’taki ağaçları önemsediğini söyledi. Bu konuda bir ekip kurduklarını ve ülke genelinde saha takiplerine başladıklarını ifade eden Çavuş, Dörtyol ve Alaniçi’nde böceğin görüldüğünü dile getirdi. Enginar ürünü zamanında bu sürecin başladığını belirten Çavuş, denemeler yaptıklarını, fümigasyon uyguladıklarını ve enginarın önünü açtıklarını anlattı.

-“Bugün Azerbaycan’a dördüncü parti narenciye gidiyor… Irak’a da transit geçiş şeklinde malı satıyoruz”

“Karantinamızı, fümigasyon ekibimizi güçlendiriyoruz ve bundan sonraki ticarete kendimizi hazırlıyoruz” diyen Çavuş, “Bize ambargo uygular dediğin Türkiye’de, ‘biz transit geçiş istiyoruz’ dedik. Ve bugün Azerbaycan’a dördüncü parti narenciye gidiyor… Irak’a da transit geçiş şeklinde malı satıyoruz” dedi.

Sürecin, herkesin birlikte yöneteceği bir süreç olduğunu dile getiren Çavuş, “Biz bir haftadır Mağusa Limanı’nda, 100 konteynere elektrik verebilecek aynı zamanda fümigasyonunu yapabileceğimiz bir yeri hazırladık” şeklinde konuştu. “Fümigasyon tamamı buradadır” diyen Çavuş, analizle ilgili test sonuçlarının da burada yapıldığını ifade etti. “Ambargo, doğru bir kelime değil” vurgusu yapan Bakan Çavuş, hiçbir şey saklamadığını, her şeyi paylaştığını kaydetti.

Cypfruvex’te bir ekibin çalışmalar yaptığını, yarın Türkiye’den bir ekip geleceğini ve yeşillenme hastalığıyla ilgili yumurtanın yaşayıp, yaşamayacağının sonuçlandırılacağını söyleyen Çavuş, şunları belirtti:

“Biz de, Türkiye de böceği tam anlamıyla tanımıyoruz… Hasat yapılırken göreceğiz var mıdır, yok mudur? Benim tek temennim ürünün en iyi şekilde gitmesidir. Gidebilmesi için de tüm ticari yolların önünü açtık… Dün Yeşil Hat Tüzüğü’nü açtık. Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden yapılacak satışlara da teşvik primini vereceğiz.”

Şahiner’in yerinden sorusu üzerine, haftada 300 konteyneri Mersin Limanı’na ulaştıracaklarını söyleyen Çavuş, Girne Limanı için de çalıştıklarını anlattı.

Ekim ayından beridir narenciye konusunda konuşma yaptığını dile getiren Şahiner, gerekli önlemlerin alınmadığını, mevcut sorunlara çözüm bulunmadığını kaydederek, sektörün “keşmekeşe” döndüğünü kaydetti. Şahiner, üreticinin mutsuz ve umutsuz olduğunu ifade etti.

Fiyatlar konusunda yapılan açıklamaların “şaşırtmacalı” olduğunu ifade eden Şahiner, bu fiyatlarla üreticinin ayakta durma şansı olmadığını belirtti.

KKTC ve Güney Kıbrıs’ta yeşillenme hastalığı olmadığını kaydeden Şahiner, Güney Kıbrıs’ta bu hastalığı taşıyan bir böceğe rastlandığını söyledi. “Olmayan bir hastalık yüzünden ürünlere neden ambargo konulmak istendiğini” sorgulayan Şahiner, “ürünlerin Türkiye’ye girişinin ve neredeyse transit geçişinin de yasaklandığını” savundu.

Sıkışık zaman içerisinde ürünün nakliyesi ve pazarlamasının mümkün olmadığını ifade eden Şahiner, bulunan çözümün uygulanamayacağını savundu. “Ürünün hasat edilip, pazarlanmasına imkân, ihtimal yok” diyen Şahiner, yöntemin değiştirilmesi gerektiğini kaydetti. Şahiner, çok ciddi sayıda üreticinin cebine girecek paranın, borçlara gideceğini belirtti.

Bunun siyasi bir kriz olduğunu ifade eden Şahiner, “Olmayan bir hastalık yüzünden Akdeniz Narenciye İhracatçılar Birliği’nin girişimiyle KKTC’de üretilen narenciye ürünlerine konulan bir ambargodur. Bunu da çözecek olan siyasi girişimdir” dedi.

Ülkede yeşillenme hastalığının olmadığının karşı tarafa bilimsel zeminde anlatılması gerektiğini kaydeden Şahiner, transit geçiş için ara bir formül bulunması gerekliliği üzerinde durarak, fümigasyon yöntemiyle (​Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla kapalı bir ortama, belirli bir ısıda ve belirli bir miktarda gaz halinde kimyasal bir madde -fümigant- vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemi) ürünlerin üçüncü ülkelere gitmesinin imkansız olduğunu söyledi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin narenciye sektörünün riske sokulmadığını, gemilerle, kıyısı olan üçüncü ülkelere ihracatın sağlanması gerektiğini ifade eden Şahiner, Cypruvex’in de devreye girmesi gerektiğini anlattı.

Berova ise yerinden söz alarak, ilgili şartnamelerin incelenmesine hazır olduklarını yineleyerek, şeffaflık ve izlenebilirliğe açık olduklarını vurguladı.

Konuşmasına devam eden Şahali, “Sizi aşağılamak gibi bir niyetim yoktu. Aşağılamak haddime değil” diye konuştu.

Spot alımlarını yasada belirtilen sürelere uymamak kaydıyla yaptıklarını dile getiren Şahali, spot alım yapan kararın altına imza attığını ancak kararı Merkezi İhale Komisyonu’nun verdiğini söyledi. Şahali, Berova’nın, 2018’den 2019 Mayıs’a kadar TÜK’ün yaptığı spot alımları incelemesini ve halkın önüne koymasını istedi.

Şahali’nin “Size güvenmiyoruz” sözü üzerine Bakan Berova, “Biz de size güvenmiyoruz” dedi.

Kamu İhale Yasası’nın dışında, adrese teslim iş yapıldığını dile getiren Şahali’ye Bakan Berova, “Yoktur öyle bir şey” diyerek, yanıtını verdi.

Şahali, ihalelerin iptal edildiğini, Resmi Gazete’den öğrendiğini ifade ederek, somut gerekçelerle konuştuğunu söyledi.

“Merkezi İhale Komisyonu’nun ihale kapsamında şaibeli işlere yol açtığı” ithamını şiddetle reddettiğini belirten Berova, “Merkezi İhale Komisyonu üzerinden yapılan tüm çalışmalar, genel şartnamelere ve usulüne uygun şekilde yapılmıştır” şeklinde konuştu.

Şartnamelerde eksik görülen bir husus varsa, düzeltilmesi için her adıma açık olduğunu vurgulayan Berova, şeffaflık üzerine bir politikası olduğunu söyledi.

“En kötü spot alımı sen yapmışsın Sayın Şahali… Yoksa yoktur de” diye konuşan Berova, “Ben mahçup olacak hiçbir iş yapmam” dedi.

İhale konusunda ana muhalefetin aldığı tüm ihbarları beraber değerlendirmeye hazır olduğunu vurgulayan Bakan Berova, spot alımlarda belli bir şekilde, organizasyon çerçevesinde dünyadaki değişimler göz önüne alarak, TÜK’te gerekli hazırlıkların yapıldığını söyledi. Berova, “Herhangi bir şekilde kötü niyet yoktur” diye konuştu.

Merkezi İhale Komisyonu’na karşı yapılan bütün suçlamaları reddettiğini belirten Berova, Şahali’nin ithamlarını, kendisine iade ettiğini kaydetti.

Şahali ise yerinden söz alarak, “TÜK’te, Kıb-Tek’te, sosyal konut yapımında neden Kamu İhale Yasası'na bakılmaksızın iş yapılmaya çalışıldığını” sordu.

Bakan Berova ise, hükümetin sosyal konutta en temel hedefinin gençliğin konuta ulaşımında var olan engelleri en minimal maddi harcamayla aşmak ve gençleri sosyal konuta kavuşturmak olduğunun altını çizdi.

Özellikle yapım işlerinde, ihale sürecinde sıkıntılar yaşadıklarını ifade eden Berova, sosyal konut projesinde ihtiyaç sahibi gençlere ulaşmanın hedeflendiğini kaydederek maliyetin optimal olabilmesi için ülkedeki müteahhitlerle istişareler yapıldığını söyledi.

Özdemir Berova, düşük maliyetli, düşük kâr marjlı sosyal konut inşa edebilmenin usulleri konusunda bir yasa tasarısı ve bu yasa tasarısına bağlı yan yasalarda değişiklik önerileri yapılarak, tartışılması için Meclis’in huzuruna getirildiğini ifade ederek, konuyla ilgili yasa gücünde kararname çıkarılmadığını, yasalar olduğunu ve bunların Meclis’e gönderildiğini, komitede değerlendirileceğini belirtti.

Şu anda akaryakıt alımında navlun desteği aldıklarını ifade eden Berova, elektrikte bunu en minimalde tutabilmenin arayışı içerisinde olduklarını söyledi.

CTP Milletvekili Salahi Şahiner’in, TPİC’le yapılan navlun destekli doğrudan alımla ilgili sorusu üzerine Berova, ilgili bakanların bu konuda Şahiner’e gerekli yanıtları verdiğini kaydetti. Berova, iki haftada bir bu konunun gündeme getirildiğini söyledi.

Kamu ihalelerine fesat karıştırılmasıyla ilgili haberlerin zaman zaman dünya ve ülke kamuoyunda yer aldığını ifade eden Şahali, “İhale Yasası'na fesat karıştırmanın ise hükümetin marifeti olduğunu ve dünyada ilk kez görüldüğünü” savundu.

Sürecin 2020 yılındaki pandemi dönemi gerekçe gösterilerek başlatıldığını kaydeden Şahali, “dünyada pandeminin bittiğini ancak ülkede bunun hükümet eliyle devam ettirildiğini” söyledi.

“Toprak Ürünleri Kurumu’nda Kamu İhale Yasası'na uygun karar alınırsa bu bizim için sürpriz olacak. Son 4 yılda ihalesiz alım yapmayı usul haline getirmiş” diyen Şahali, “Kamu İhale Yasası ne işe yarar?” diye sordu.

“Hükümet, Kamu İhale Yasası'nı kamu kaynağını israf eden enstrüman gibi görüyor” diye konuşan Erkut Şahali, “İmajınız berbat, yerlerde sürünüyor” dedi. Şahali, Kıb-Tek’teki terfileri ise “evlere şenlik” olarak niteledi. “Kötü niyetli olduğunuzu düşünüyorum” diyen Erkut Şahali, “Toprak Ürünleri Kurumu’nda ihale düzenine bile uyulmadığını” ifade etti.

Kamu İhale Yasasının neden şeytanlaştırıldığını soran Şahali, “İhalesiz yaptıkları her işte bizi zarara uğratıyorlar... Sayıştay Başkanlığı, titre ve kendine gel” şeklinde konuştu.

“Kamu İhale Yasası tahtında açılan ihalelere de şaibe karıştırıldığını” belirten Şahali, “Biz, sizi eleştirmekten usandık ve utandık” dedi. Şahali, Kamu İhale Yasası’nın, değiştirilmesini veya yasaya uyulmasını istedi.

Başbakan Ünal Üstel, verilen T izinlerinin iptal edildiğini gerekçesinin de yazılacağını ifade ederek söz konusu yasa ve tüzüğün de yenileneceğini, bunun muhalefetle de paylaşılacağını söyledi.

Genel Kurula konu ile ilgili hitap eden Başbakan Ünal Üstel şunları söyledi;

“Bir kere şunu kabul etmemiz lazım; ülkemizde kısa vadeli hükûmetler kurulduğu için gerekli yasal düzenlemeler çağdaş, günün şartlarına göre yapılmadı. Bakanlıklardan tutun yaşama dokunan yasaların çoğu yenilenmeyi gerektiriyor.. Baralar Birliği ile birlikte önce bakanlıların yasalarını ele aldık. Sizlere de bunları sunacağız. Bu yasalar ülkenin geleceğini şekillendiren yasalardır. Çağdan geri kalmamak için bu düzenlemeleri yapacağız..

T izinleri KKTC’nin ilan edildiği günden beri aynı yasa ile geldi. O günün koşulları farklı bugünün koşulları farklı… Geldiğimiz noktada hem yasasının hem tüzüğünün yeniden şekillenmesi lazım; o yüzden verilen T izinlerinin hepsi askıya alındı… iptalinin gerekçelerini ortaya koymak için hukuk ile de istişare ediyoruz…”

Şahiner, Tarım Bakanlığı bütçesinin yetersiz ve istikrarsızlık yaşanan bir bakanlık olduğunu ifade ederek, yeni dönemde de eylemlerin yaşanacağını, üreticilerin üretimden kopma riski taşıyacağını, hayat pahalılığına sebep olacağını kaydetti. Şahiner, mandıraların, tarım aletlerinin, traktör ve çiftliklerin satılmaya başlandığını ifade ederek, tarım alanında yaşanan sıkıntılara işaret etti ve tarımsal ürünlere eşit destek verilmesinin önemine vurgu yaptı.

Tarım alanında her ürüne eşit muamelenin şart olduğunu, üretimin desteklenmesi gerektiğini belirten Şahiner, tarım alanına yönelik önerilerini dile getirdi. Narenciye sektörüne değinen Şahiner, çözüm önerilerini çeşitli defalarda Tarım Bakanı’na sunduğunu belirterek, narenciyede yaşanan pazar sorununa değindi, narenciye üreticisinin kaynak kaybı endişelerini dile getirdi.

Bunun da bakanlığın sorunlara karşı adım atmamasından kaynaklandığını ifade eden Şahiner, girdi maliyetleriyle başa çıkamayan üreticilerin bahçelerini satmaya başlayacağı uyarısında bulundu.

Ürünün dalında kalmasının üreticinin bir sonraki döneme ayakta kalma şansını azaltacağına işaret eden Şahiner, bakanlıktan gerekli önlemlerin alınmasını istedi, aksi halde buradaki tansiyonun yükseleceğini kaydetti.

Sektöre yönelik Cypfruvex’in fiyat açıklaması, marka yaratılması, yeni pazarlar, teşvikler, planlamalar gerektiğini ifade eden Şahiner, konsantre konusunda da adımlar atılabileceğini söyledi. Şahiner, su ve elektrik maliyetlerinin yüksekliğine de işaret ederek, bu konularda da adım atılması gerektiğini belirtti ve hükümeti eleştirdi.

-"Kooperatifçilikle girdi maliyetleri düşürülebilir"

Güney Kıbrıs ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında girdi maliyetleri ile satış fiyatları arasında kıyaslama yapan Şahiner, üretim kooperatifçiliğinin önemine dikkat çekti, bunun girdi maliyetlerini düşüreceğine inanç belirtti.

Yerli üretimin önemine işaret eden Şahiner, üretimin desteklenmesinin, üreticinin korunmasının, tüketicinin uygun fiyata ürüne ulaşmasında önem taşıdığını kaydetti.

Şahiner, ülkede ithalat ve ihracat arasında uçurum olduğunu ve bunu kapatacak olanın yerli üretim olduğunu ifade ederek, desteklerin önemine değindi.

Yem hammaddesi için de önlemlerin alınmaması durumuda hayvancılıkta da sıkıntı yaşanacağına işaret eden Şahiner, üretime yönelik girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticinin, üretimin korunması için gereken önlemlerin alınmasının gerekliliğine işaret etti.

Büyükbaştaki gibi küçükbaş hayvancılıkta da atılması gereken bir çok adım olduğunu ifade eden Şahiner, kanatlı hayvancılıkta da tekelin yaşanmaması için gerekli adımların atılmasının önemine değindi.

Balıkçılık sektörü konusunda da konuşan Şahiner, “servet” niteliğinde olan bu sektöre önem verilmesini istedi.

Tarım bütçesinin yeterli olmadığını geçen yıl da söylediklerini, bu yıl da bu bütçenin yetersiz olduğunu ifade eden Şahiner, çam kese böceğinin zararlarına işaret etti, bu yıl da önlem alınmazsa çam kalmayacağını söyledi.

Orman ve tarım arazilerinin korunması, ülkenin betona dönüşmemesi için de bu alanların artırılması gerektiğine işaret eden Şahiner, yeraltı sularının korunmasının da önemine dikkat çekti, bu konuda uyarılarda bulundu.

Şahiner, bakanlık yetkililerini bu bütçeyle zor bir yılın beklediğini ifade ederek, onlara kolay gelsin dileğinde bulundu.

CTP Milletvekili Asım Akansoy, İçişleri Bakanlığı'nın rolünü vurgulayarak, vatandaşlık uygulamalarının sürdürülebilir olmadığını savundu. Akansoy, Bakanlık ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan vatandaşlık kararlarında düzenleme yapılması çağrısında bulundu. 

"Hükümete Cömertlik ve Desteğe İhtiyaç Var"

Milletvekili Baybars’ın ardından söz alan Akansoy, İçişleri Bakanlığı'nın hayati öneme sahip bir bakanlık olduğunu belirterek, hükümetin Bakanlığın projelerini gerçekleştirmesi için cömert olması ve gerekli desteği sağlaması gerektiğini ifade etti.

"Sürdürülebilir Vatandaşlık Politikaları İstiyoruz"

Akansoy, vatandaşlık uygulamalarının sürdürülebilir olmadığını savunarak, toplumda hassas bir konu olan vatandaşlık verme konusunda düzenlemeler yapılması gerektiğini söyledi. CTP olarak önceliklerinin Yurttaşlık Yasası’nın güncellenmesi olduğunu belirten Akansoy, bazı vatandaşlık kararlarının meşru olmadığını savunarak, kriterler ve gerekçeler hakkında şeffaflık istedi.

Güvenlik Raporu Ayrımcılığına Dikkat Çekti

Akansoy, güvenlik raporu bağlamında ayrımcılık yapıldığını belirterek, Filipinli bir aileye 15 yıllık ardıl çalışma izni sonrasında vatandaşlık verilmemesini eleştirdi. Bu durumun insan haklarına aykırı olduğunu vurgulayan Akansoy, Türkiye dışından gelenlere ayrımcılık yapılmaması gerektiğini dile getirdi.

Sosyal Konut Politikaları ve Kırsal Yaşam

Sosyal konut ihtiyacına dikkat çeken Akansoy, analiz eksikliğine işaret ederek, mevcut projelerin topluma doğru bir şekilde bilgilendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, köy kültürünün bozulmakta olduğunu belirterek, kırsalda yaşamın sürdürülmesine yönelik adımların atılması gerektiğini vurguladı.

Yabancılara Taşınmaz Mal Satışı ve "Yap-Sat" Çalışmalarına Eleştiri

Akansoy, yabancılara taşınmaz mal satışının yarattığı tahribatın Bakanlar Kurulu ve İçişleri Bakanı'nın sorumluluğunda olduğunu belirterek, "yap-sat" ile ilgili çalışmalar hakkında bilgi talep etti.

Belediyelerin reform adı altında birleştirildiğini anımsatan Özdenefe, sonrasında hiçbir tüzüğün geçmediğini, bakanlığın gereğini yapamadığını kaydetti.

Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri ile Girne Belediyesi arasında 2017 yılında Kent Müzesi yapılması için protokol imzalandığını ve Belediye’nin 1 milyon sterlinden fazla bir para harcayarak yükümlülüklerinin hepsini yerine getirdiğini kaydeden Özdenefe, 2022 yılında Bakanlar Kurulu tarafından alınan bir karar neticesinde Girne Belediyesi’ne koçan verilmediğini aktardı.

-“ Hükümet istisnai yurttaşlık işini rutine çevirdi”

İçişleri Bakanlığını bütçesinin %30, Merkezi Cezaevi bütçesinin ise %54 arttığını belirten Özdenefe, çocuk ve genç tutuklu ile mahkumların Merkezi Cezaevi’nde tutulmasına tepki gösterdi.

Yeni cezaevinin şimdiden kapasitesinin üzerine çıktığını söyleyerek yeni ve eski cezaevindeki tutuklu ve mahkum sayılarından bahseden Özdenefe, hükümetin nüfus politikasını eleştirdi. Özdenefe, “Siz nüfusunuzu bilmezseniz, nüfus politikanız yoksa cezaeviniz, hastaneleriniz dolar taşar, eğitim çöker” dedi.

Yurttaşlık Yasası’na göre verilen bütün yurttaşlıkların Resmi Gazete' de yayımlanması gerektiğini bildiren Özdenefe, istisnai yurttaşlıklar dışındaki yurttaşlıkların da Resmi Gazete'de yayımlanmasını istedi ve Hükümeti istisnai yurttaşlık işini rutine çevirmekle suçladı.

Şartlı Tahliye Tüzüğü’ndeki kriterlerin Anayasa’ya aykırı olduğunu vurgulayan Özdenefe, bu yıl kaç kişinin şartlı tahliyeden yararlandığı konusunda bilgi istedi.

Taşınmaz Mal Komisyonu’na yapılan başvurulara değinen Özdenefe, Komisyona ayrılan rakamın talepleri karşılayabilmesinin mümkün olmadığını vurguladı.

Emlakçılar Birliği Yasası’ndan da bahseden Özdenefe, emlakçılıkla alakalı yasa çalışmalarında emlakçılarla görüşülmediğini söyledi. Ülkede emlakçılığın geldiği noktaya değinen Özdenefe, artık malların yurt dışında satıldığını, komisyonların yurt dışında alındığını belirtti.

Tapuda özellikle Girne Tapu  Dairesi'nde personel eksikliği olduğunu söyleyen Özdenefe, “İşler dönmüyor, hatalar yapılabiliyor” dedi. Personelin iş yükünü çekemediğini kaydeden Özdenefe, mesleğini de icra eden bir avukatın ne statüde olduğu belirsiz şekilde Tapu’ya alındığı eleştirisinde bulunarak, bunun mevzuata ve etiğe uygun olmadığını vurguladı.  

-“Bu ülke artık uluslararası insan hakları raporlarına ‘insan kaçakçılığı, seks köleliği’ ile geçiyor”

"Gece kulüpleri bizim ayıbımızdır" diyen Özdenefe, bu konuda da mevzuata uygun davranılmadığını söyledi. “Bu ülke artık uluslararası insan hakları raporlarına ‘insan kaçakçılığı, seks köleliği’ ile geçiyor” diyen Özdenefe, eğer ülkede seks işçiliği yasal olacaksa kriterlerinin belirlenmesi, yasal olmayacaksa da gereğinin yapılması gerektiğini söyledi.

Özdenefe, Doğum ve Ölümleri Kayıt Yasası’nda trans bireylerin kimlik değişiminde sıkıntılar yaşandığını söyledi. Mevcut mevzuatta bu kişilerden tıbbi değişikliklerle ilgili katı davranıldığını ancak dünyanın birçok ülkesinde tıbbi değişiklikle ilgili bu kadar katı davranılmadığını anlattı. Özdenefe, insan onuruna yakışır ve LGBT haklarını da ikincil noktada tutmayan modern bir tutumla düzenlemelerin yapılması gerektiğini kaydetti.

Kendi ayakları üzerinde duran bir ekonominin yaratılabileceğinin altını çizen Erhürman söz konusu zihniyetin “Türkiye’den para gelmezse maaş dahi ödeyemeyiz. Türkiye’den parayı kopartmayı beceren birinin bu ülkede yönetimde olması lâzım. En iyi parayı da biz koparırız” düşüncesinde olduğunu söyledi.

"Bütçe dahi yapamayan bir zihniyetle" karşı karşıya olduklarının altını çizen Erhürman, "bütçedeki sapmaların büyüklüğünden" örnekler verdi.

En önemli sorunlarından birinin de sağlık konusu olduğuna işaret eden Erhürman, “İnsanlar ilaca ulaşamıyor. Kaç senedir 500 yataklı hastane yapılacak diye konuşuluyor. 500 yataklı hastane artık bu ülkeye yetmez. 1 milyar 38 milyon artı kasada uyuyor. Bununla ne yapılıyor?” diye sordu.

“Benim insanlarım hastanelerde yer bulamıyor, ilaç bulamıyor. Doktorumuz yeterli sayıda yok. Olan doktorlarımızı, hemşirelerimizi de hayatından bezdiriyoruz” diyen Erhürman, paranın durduğunu ama hiçbir şey yapılmadığını kaydetti.

Kıbrıs Türk halkına çağrıda bulunan, “Özgüvenle davranmamız lâzım. Halkın genelinde bilinçli olarak özgüven öldürülüyor. Bundan halkın kurtulması lâzım" ifadelerini kullanan Erhürman, Kıbrıs Türk halkının beşerî ve mali sermayesinin her şeyi yapabilecek güçte olduğunun altını çizdi.

Okul kitaplarıyla ilgili de konuşan Erhürman, kitaplarda saçma sapan ayrımların yer aldığını da ifade etti.

“MALİYE ARTIDA; VATANDAŞ EKSİDE…”

Maliyenin artıda ama vatandaşın fena halde ekside olduğunu ifade eden Erhürman, sefalette eşitlik noktasına doğru gidildiğini belirtti. “Bunlar bizi sadece yoksullaştırmıyor, yoklaştrıyor” ifadelerini kullanan Erhürman, karşılarındaki zihniyetin, bu tablo içerisinde durmadan “müjde” verdiğini söyledi.

Erhürman, “2024 yılı, bu arkadaşların gittiği yıl olması ve Kıbrıs Türk halkının iradesinin yeniden ortaya çıkması lâzım” dedi ve memleketin üç sene sonra tanınmayacak hale geleceğini iddia etti.

“Bu son derece tehlikeli bir gidiştir” diyen Erhürman, 2024 yılında bu “hesabın kapatılması gerektiğini" ifade etti.

Erhürman, nüfus politikasının, memleket için yaşamsal öneme sahip olduğunun altını çizdi. Meclis dışındaki muhalefetin, ana muhalefete yönelik eleştirileriyle ilgili soruyu da yanıtlayan Erhürman, bu konuda konuşmak istemediğini belirtti ve “Sağ olsunlar” dedi. Erhürman, “Karşımızda böyle kötü bir yapı varken, benim  halk ‘zarıncarken’ durup da muhalefetteki diğer arkadaşlara, bir şey diyecek vaktim ve dermanım yok. Sağ olsunlar” ifadelerini kullandı.

Ülkeyi yönettiğini iddia edenlerin tahribatının çok büyük olduğunu savunan Erhürman, ne kadar enerjisi varsa, sadece oraya harcamak istediğini kaydederek, “2024, Kıbrıs Türk halkı için bu zihniyetten kurtulmanın yılı olmalı. Bu zihniyetten kurtulamazsak, bu bizim için var oluş sorunudur” diye ekledi.

Polis Genel Müdürlüğü Bütçesi Üzerine İlk Söz

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Devrim Barçın, Meclis'te Polis Genel Müdürlüğü bütçesi üzerine ilk sözü aldı.

Zorla Çalıştırma ve Angarya İddiası

Barçın, polis emekçilerinin sendikalı olarak görev yapamadığını vurgulayarak, Anayasa'nın 49. maddesinin zorla çalıştırmayı ve angarya çalışmayı yasakladığını hatırlattı. Maliye Bakanlığı'nın yüzde 25 ek çalışma yetkisi verdiğini ancak polislerin bu oranın üzerinde çalıştırıldığını ifade etti.

"Para Değil, Huzur İstiyorlar"

Polislerin meselesinin para olmadığını, sadece huzurlu bir yaşam istediklerini belirten Barçın, ek çalışma oranlarının işin niteliğine göre yüzde 50'den yüzde 100'e kadar çıkabildiğini dile getirdi. Örgütlü mücadele eksikliği nedeniyle mevcut yaklaşımın doğru olmadığını savundu.

"Özel Güvenlik Denetimi ve Eşitlik İstemi"

İçişleri Bakanlığı ve Polis Genel Müdürlüğü'nün özel güvenlikçileri denetleme sorumluluğuna dikkat çeken Barçın, özel güvenlik hizmeti veren kişilere yönelik fiziki denetim ekiplerinin kurulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, evli polisler arasında sadece erkeklere kira yardımı yapılmasının doğru olmadığını dile getirdi.

"Mülteci Tahliye Giderleri ve Beklentilere Siyaset Eleştirisi"

Bütçesel olarak mülteci tahliye giderlerinde gerileme olduğunu belirten Barçın, bu kalemde kullanılacak kaynakların amacını sorguladı. İnsanların beklentileri üzerinden siyaset yapılmasına karşı çıkarak, polis emekliliğiyle ilgili önerinin komitede olduğunu ve CTP'nin destekleyeceğini belirtti.

Genel Kurul'daki konuşmasında Erkut Şahali, Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı bütçesine olumlu oy verdiklerini, ancak 6 Şubat depremi hassasiyetinin bütçeye yansımadığını belirtti. Şahali, "Bu bütçede bu imkan söz konusu değil. Kurulu düzenin devamını içerecek kadar bütçe vardır. Bu konuların takipçisi olacağız" dedi.

Ayrıca, Sivil Savunma Teşkilatı'nın bütününün ele alınması gerektiğini vurgulayan Şahali, bütçede teknik sorunlar olduğunu ancak yapılan iş birliğiyle bu sorunların çözüldüğünü ifade etti. Ancak, Başkanlığın araç envanterinin eskimiş ve yıpranmış olduğunu, 6 Şubat depremiyle ilgili duyarlılık için gerekli desteklenmenin olmadığını belirtti.

Erkut Şahali, “Sivil Savunma Teşkilatı bir bütün olarak ele alınmalı. Bütçesinde birtakım teknik sorunlar vardı yapıcı iş birlği ile olması gereken biçime kavuşturuldu; bu da komitede olumlu bir sonuçtu.

Somut veriye dayalı değerlendirmede gördük ki başkanlığın araç envanteri hem eskimiş hem yıpranmış hem de 6 şubat hassasiyetine karşı desteklenmemiş.

Deprem hassasiyetine dönük en azından özgüven telkin edecek şekilde araç envanteri kaçınılmazdı. Deprem mevzuatı konusunda bir gider kalemi görmedik. Sivil Savunma’nın güçlendirilmesi ve araç envanterinin takviye edilmesi kaçınılmazdır. Bu bütçede bu imkân söz konusu değil… Kurulu düzenin devamını içerecek kadar bütçe vardır. Bu konuların takipçisi olacağız” diye konuştu."

CTP Milletvekili Sami Özuslu, konuşmasında, polis üst düzey yetkililerinden yeni aldığını belirttiği bilgileri kamuoyuna aktardı.

KUTLU ADALI CİNAYETİYLE İLGİLİ SEDAT PEKER, ATİLLA PEKER, MEHMET KORKUT EKEN İÇİN TUTUKLAMA KARARI ALINDI

Kutlu Adalı cinayetinin aradan 27 yıl geçmesine rağmen çözülemediğini belirten Özuslu, iki yıl önce konunun yeniden gündeme geldiğini hatırlattı. Polis Genel Müdürlüğü’nün ifşaatlar sonrasında Adalı dosyasını raftan indirdiğini ve 3 isim hakkında KKTC’ye giriş yasağı ve ülkeye gelmeleri durumunda mahkemeden tutuklama kararı alındığını açıklayan Özuslu, “bu isimlerin Sedat Peker, Atilla Peker, eski mit yöneticisi Mehmet Korkut Eken olduğunu” kaydetti.

Fazıl Önder ve iki avukatın peşi sıra basın emekçisi ve gazeteci cinayetine kurban giden Kutlu Adalı’nın dosyasını takip etmek, gündemde tutmak ve araştırma yapmanın boyunlarının borcu olduğunu belirten Özuslu, Başsavcılığın, Türkiye’de ilgili mercilerle gerekli yazışmaları yapıp yapmadığını sordu.

“Jet dosyası” konusuna da değinen Özuslu, konunun dört farklı dosyadan oluştuğunu, bunların ikisinin polisler aleyhinde olduğunu kaydederek, iki polisten birinin dosyasının Başsavcılığa gittiğini kaydetti. Özuslu, kamu görevlisi iki kişi hakkında da dosyalar hazırlandığını belirterek, “dönemin atanmış üst düzey bir Sağlık Bakanlığı çalışanı hakkında da polisin soruşturma yapıp, Başsavcılığa gönderdiğini ancak Başsavcılığın dosyayı açılmamak üzere kapattığını” söyledi. Özuslu, diğer dosyaların da tamamlanıp Başsavcılığa gönderileceğini kaydederek, topun Başsavcılıkta olduğunu kaydetti.

Kıb-Tek’le ilgili dosyalar konusuna da değinen Özuslu, 2021’in Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarını kapsayan ve TPİC şirketinden ihalesiz alımla ilgili dönemde ortaya çıkarılan 6,7 Milyon dolarlık dosyayı da sorguladıklarını belirtti. Raporun Mali Polise iletildiğini, soruşturmanın geniş kapsamlı olarak sürdürüldüğünü ifade eden Özuslu, Kıb-Tek’le ilgili 3-4 şikayet konusu olduğunu ve bunların bir bütün ele alındığını kaydetti.

Kıb-Tek soruşturmasının 2024 ortasında polis tarafından bitirilip, Başsavcılığa gönderilmesinin hedeflendiğini dile getiren Özuslu, “Savcılık da, polis de bütün ilgili makamlar da görevlerini korkusuzca yapsınlar. Korkmasınlar, arkalarında ana muhalefet olarak biz varız… Yürüyün da korkmayın arkanızda halk vardır” dedi.

"YAKAN TOP POLİSİN KUCAĞINDA KALDI"

Sami Özuslu, ilaç skandalı ile ilgili hükümet ve bakanlık olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’nın “Yakan topu eline aldı. Üç saniye içinde topu attı, savcılık ve polis kapın” dediğini kaydetti.

Bu yakan topun polisin kucağında kaldığını dile getiren Özuslu, polisin yaklaşık 2.5 -3 milyon evrak incelemesi gerektiğini söyleyerek, bu konuda 20-22 polisin görev yaptığını belirtti.

Devletin denetim kurullarının bulunduğunu ve bunların yetkileri olduğunu kaydeden Özuslu, Bakanlığın da bu konuda denetleme yapabileceğini kaydetti. Özuslu, bunlar yapılmayarak doktor ve eczacıları polisin önüne atarak bu meslek gruplarının itibarının zedelendiğini anlattı..

Polise haksızlık edildiğini dile getiren Özuslu, polisin fazla reçete yazan ile bir reçete yazan kişilere aynı uygulamayı yapmak zorunda kaldığını belirtti.

Bakanlığın bu konuda “kâr ettik" açıklamasını eleştiren Sami Özuslu, bakanlığın kâr amacı güden bir şirket olup olmadığını sordu.

Yerinden konuşan Çalışma ve Güvenlik Bakanı Sadık Gardiyanoğlu, kendisinin böyle bir ifade kullanmadığını vurgulayarak, kendi bütçesinde bu konuları detaylı konuşacağını kaydetti.

Özuslu, yeni Ercan Havaalanı’nın büyüdüğünü ve ihtiyaçlarının da arttığını dile getirerek, yeni Ercan Havaalanı'nda güvenlik zafiyeti yaşandığını kaydetti ve “dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey yaşanmaz” dedi.

Yeni Havaalanı’nın polis ve güvenlik görevlilerinin polis kontrolünde olacak şekilde görevlendirileceğinin konuşulduğunu dile getiren Özuslu, 150 yerine 47 sivil görevlinin orada çalıştığını söyledi ve az personel istihdam ederek şirketin kâr ettiğini kaydetti.

Nüfusun bilinmemezliğine de değinen Özuslu, nüfus akışının durdurulması konusunda ciddi önlemler alınması gerektiğini belirtti.

2023 yılının ilk 10-11 ayında 6 bin 705 kişinin ülkeye giriş yaparken durdurulduğunu dile getiren Özuslu, Nijerya uyruklu kişilerin giriş yasağında birinci sırada olduğunu kaydetti ve girişi yasaklanacak kadar kriminal olma ihtimali olan insanın bu ülkeye girdiğini belirtti.

1200 kişinin de ülkeden sınırdışı edildiğini kaydeden Özuslu, bunlarda birinci sırayı Suriyelilerin aldığını kaydetti.

Bu rakamların resmi rakamlar olduğunu ifade eden Özuslu, bu rakamların memlekete girişlerde ne kadar önemli olduğunu belirtti.

Polis Genel Müdürlüğü altında 5 ilçe müdürlüğü ve 14 karakol ile hizmet verdiğini dile getiren Özuslu, Lefke ilçesinde polis karakolunun olmadığını ileriki ayda bu bölgede polis karakolunun açılmasının da gündemde olduğu bilgisini aldıklarını kaydetti.

Öğretmenlerin bugün yine mahkemede olduğunu söyleyen Özuslu, hükümetin halkla polisi sık sık karşı karşıya getirdiğini savundu. Özuslu, 2 polisin 22 kişi tarafından darp edildiği iddiasıyla açılan davaya işaret ederek "Aynı 22 kişi aynı 2 kişiyi nasıl darp eder" diye sordu; davanın geri çekilmesini istedi.

Özuslu, çocuk mahkemelerinin olmayışının memleketin ayıbı olduğunu dile getirdi. Özuslu, trafik kazalarına da değinerek kazalarda hayatını kaydedenlerin sayısının arttığını söyledi ve ehliyet alma konusunda yeni düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti.

Özuslu, memleketin polis devleti yapılmasına asla izin vermeyeceklerini kaydetti.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın, “Adamlar görüntülerle yakalandı” yanıtı üzerine, Erhürman, “Nerededir şimdi?” sorusunu sordu. Arıklı ise, “Onu size sormak lazım” dedi. Erhürman, Arıklı’nın ne demek istediğini açıklamasını istedi.

Arıklı, “Muhalefet olarak konuyu niye takip etmiyorsunuz onu soruyorum” diyerek, “Sabotaj yoktur, girişim yoktur deyip, olayların örtbas edilmesini sağlıyorsunuz” şeklinde konuştu.

Erhürman ise, “Bu ülkede bakan olan biri ‘sabotaj yapan nerededir şimdi?’ diye sorduğumda, ‘sana sormak lazım’ diyor” dedi. Bunun üzerine Genel Kurul’da sesler yükseldi.

“Akıldan uzaklaştın, ağzından çıkanı kulağın duymaz… Bu kadar ciddiyetsizlik, bu kadar rezillik olamaz” diyen Erhürman, hiçbir kurumun mensubunun hatasına sahip çıkmadığını kaydetti. Erhürman, sabotaj varsa bunun karşısında olacaklarını söylediklerini belirtti. Tufan Erhürman, “Bu hükümet değil, kendi içinde bir klan” diye konuştu.

Bir gazetedeki başlığa da değinen Erhürman, 2022, 2023 yıllarındaki bütçe rakamlarını vererek, bütçedeki öngörüsüzlük üzerine eleştirilerde bulundu. “Bütçe bir öngörüdür” diyen Erhürman, bütçede yüzde bin kusur sapma olduğunu belirtti.

CTP Genel Başkanı Erhürman, “Bunların hepsinin toplamı bir ciddiyetsizliktir, kifayetsizliktir” diye konuştu.

Memleketin çok kritik bir eşikten geçtiğini dile getiren Erhürman, “3 sene sonra bu memleketi tanıyamaz hale gelebiliriz sözümde iddialıyım” dedi. Erhürman, “Bir an önce halka gidelim, halk ne derse o olur” çağrısı yaptı.

Genel Kurul görüşmelerinde ifade edilecek görüşlerin kendilerine rehber olacağını belirten Canaltay, bütçenin hayırlı olmasını diledi.   

-Maliye Bakanı Berova: “Bütçe 88 Milyar 264 Milyon TL olarak onaylandı… Bütçe açığı 6 Milyar 785 Milyon TL”

Sunuş konuşmasını yapan Maliye Bakanı Özdemir Berova, 2024 Mali yılı Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi’nin, Ekonomi Maliye ve Bütçe Komitesi tarafından toplamda 88 Milyar 264 Milyon TL olarak onaylanarak, Genel Kurul’a sevk edildiğini belirtti.

Berova, bütçede 6 Milyar 785 Milyon TL bütçe açığı bulunduğunu söyleyerek, bütçenin ana unsuru olan Genel Bütçenin ise toplamda 78 Milyar 717 Milyon TL olarak öngörüldüğünü kaydetti.

Genel Bütçe kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’nin toplamda 14 Milyar katkısı öngörüldüğünü belirten Berova, “Bunun 9 Milyar Türk Lirası hibe 5 Milyar Türk Lirası ise   kredi olmak üzere 14 Milyar Türk Lirası olarak düzenlenmiştir.    Her yıl olduğu gibi bu yılda verecekleri katkı ve destek için Türkiye Cumhuriyeti’ne ve yetkili organlarına sonsuz teşekkür eder müteşekkir olduğumuzu bildiririz” dedi.

Berova, bütçe açığının kapatılmasına yönelik tedbirlerin alınmasının kaçınılmaz olduğunu söyleyerek, harcama disiplinini etkin olarak sağlama ve gelir artırıcı önlemler almayı hedeflediklerini belirtti.

- Bu yıl ilk kez 41/2019 Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Yasası olarak Meclis’e sunuldu

2024 Mali Yılı Merkezi Devlet Yönetimi bütçesinin ülkeye hayırlı olması temennisinde bulunarak, bütçenin bu yıl ilk kez 41/2019 Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Yasası olarak Meclise sunularak komiteden geçirildiğini belirtti.

“Merkezi Devlet Yönetimi Bütçe Yasa Tasarısı Yasaya uygun olarak  Mecliste oluşan kararla , Genel Bütçe Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Fonlar (Genel Bütçe Kapsamı Dışı) olmak üzere hazırlanmıştır” diyen Berova, bu doğrultuda Meclis’te oluşan karar uyarınca genel bütçenin; özel bütçeli idareler, TAK, BRTK, TÜK, SÜTEK, Vakıflar İdaresi, DAÜ, LAÜ bütçeleri, Din İşleri Dairesi, Atatürk Öğretmen Akademisi, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, Yayın Yüksek Kurulu, Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurulu, Kişisel Verileri Koruma Kurulu, fonlar (Genel Kapsam Dışı Fonlar) ve Genel Tarım Sigortası Bütçelerinin eş zamanlı sunulduğunu kaydetti.

Bütçe görüşmelerinin bugün başlayıp 22 Aralık tarihine kadar kesintisiz devam edeceğini dile getiren Berova, geçmiş yıllara göre daha yoğun bir görüşme süreci yaşanmasının beklendiğini, genel bütçe ile birlikte 35 bütçenin görüşülüp onaylanacağını söyledi.

Bütçe görüşmelerinin ilk gün sunuş konuşmaları ile başlayıp sonlandırıldığını kaydeden Berova, ancak bu yıl yoğun program nedeni ile sunuş konuşmalarının ardından Cumhurbaşkanlığı ve Meclis Bütçelerinin de görüşüleceğini bu nedenle konuşmasını kısa tutup 22 Aralık tarihinde görüşülecek Maliye Bakanlığı bütçe görüşmelerinde detaya ineceğini ifade etti.

Berova, bütçenin hazırlık aşamasından Genel Kurula gelişine kadar katkı koyan Bütçe Dairesi çalışanlarına, bürokratlara, ilgili idarenin teknik personeli ve bürokratlarına, komite çalışmaları esnasında görev yapan tüm Meclis çalışanlarına, bürokratlara komitede katkı koyan milletvekillerine, komite başkanı ve üyelerine teşekkür etti.

- “Bu açığın kapatılmasına yönelik tedbirlerin alınması kaçınılmazdır”

2024 Mali Yılı Devlet Bütçesinin hedeflerine de değinen Berova, sürdürülebilir kamu finansman dengesinin kurulması, kamunun etkinliğinin ve özel sektörün rekabet gücünün artırılması, üretime dayalı büyümenin ve istihdamın önünün açılması, mali disiplinin sağlanarak devam ettirilmesi, yapısal tedbirlerin uygulamaya konulması, ekonominin istikrarlı bir hale getirilmesi, mevcut kaynakların üretken alanlara yönlendirilmesi ve gelir tedbirler yanında harcama disiplininin sağlanarak kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmasının amaçlandığını belirtti.

Bütçenin 6 Milyar 785 Milyon açık öngördüğünü belirten Berova, “Bu açığın kapatılmasına yönelik tedbirlerin alınmasının kaçınılmazdır. Bu hedefe ulaşmak için mali disiplini sağlamak, sürdürülebilir kamu finansmanı dengesini kurmak ve gelir artırıcı tedbirler almak elzemdir” dedi.

“Özetle önümüzde 2 ana yol vardır” diyen Berova, şöyle devam etti:

“Harcama disiplinini etkin olarak sağlamak için Bakanlığımız 41/2019 sayılı Kamu Mali Kontrol Yasası’nın kendine verdiği yetkiler çerçevesinde iradeli ve etkin bir yönetim anlayışı koyacaktır.

Gelir artırıcı önlemler ise, Vergide adalet prensibi ile kayıt dışılığın kayıt altına alınması için Bakanlığımız tüm gayreti ile çalışacaktır. Burada en önemli enstrümanımız ise Kamu Mali Bilişim Altyapımızı süratle geliştirmektir. Bu çalışmalarımıza Türkiye Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın da teknik desteği başlamış olup 6 ay içerisinde gözle görülür gelişim için hedef konmuştur.

Yasal mevzuat çalışmalarımızla yeni gelirler yaratmaktır. Maliye Bütçe Komitemizde bulunan Para Kambiyo Değişiklik Yasa Tasarısı, Şans Oyunları Değişiklik Yasa Tasarısı, Şans oyunları Hizmetleri Vergisi Değişiklik Yasa Tasarısı, Muhasebe ve Meslek Denetim Yasa Tasarıları yanında Bakanlığımızca hazırlıkları son safhada olan pek çok yasa süratle hayata geçirilecektir.”

Alınan önlemler ile Orta Vadeli Bütçe Planı çerçevesinde 2025 yılından itibaren bütçe açığının kademeli olarak düşmesi 2026 sonunda ise denk bütçeye ulaşmayı hedeflediklerini dile getiren Berova, “2024 yılının küresel krizlerden uzak barış ve huzur içinde ülkemiz ve insanlarımız için hayırlı olmasını dilerim” dedi.

-Erhüman

62. madde tahtında CTP Milletvekili Tufan Erhürman söz alarak, güncel konularla ilgili konuşma yaptı. Erhürman, Meclis Başkanı Zorlu Töre’nin CTP’yi “vatan haini olmak, Türkiye ile sorunu olmakla suçlayan” bir tavır içinde olduğunu, Meclis Başkanının bağımsız ve tarafsız olmasının beklendiğini söyleyerek, eleştirilerde bulundu.

“Haddi ve hakkı değil. Bunu hazmedemeyiz” diyen Erhürman, UBP ile bu konuda görüşme yapacakların ve bundan sonraki tavırlarını belirleyeceklerini belirtti.

CTP'nin bir buçuk yıla aşkın süredir gündeme getirdiği yabancılara mülk satışı ve nüfus konusundaki tartışmalara değinen  Erhürman, yabancı düşmanlığı, anti-semitist bir yaklaşıma yol açmayacak ve inşaat sektörünü olumsuz etkilemeyecek şekilde konuşmaya dikkat ettiklerini söyledi.

Erhürman, buna karşın hükümetin popülist bir dille açıklamalar yaptığını, muhalefete suçlamalarda bulunduğunu savundu.

Türkiye basınında yer alan bir habere atıfta bulunan Erhürman, haberde yer alan rakamlarda ülkede yaşayan yabancı sayısına yer verildiğini ve rakamın 30 binin üzerinde olduğunu söyledi.

Patlayan fiyatlar nedeniyle halkın kendi çocuğuna ev alamaz duruma geldiğini kaydeden Erhürman, yabancılara mal satışı konusunda hükümetin muhalefet ile aynı endişeleri taşıdığını ve aynı söylemlerde bulunduğunu, ancak onların “Rum lobisine hizmet etmekle” suçlanmadığını savundu.

Erhüman, hükümetin mal satışına yönelik hazırladığı önlemlerden muhalefetin haberi olmadığını söyledi.

-Oğuz

İçişleri Bakanı Dursun Oğuz da ortada bir sorun bulunduğunu, sorunun herkesin sorunu olduğunu kaydederek, emlak sektörüne zarar vermeden, uzlaşı sağlayarak tedbirler alınacağını ve bunun muhalefetle de paylaşılacağını belirtti.

Oğuz, sözleşmelilerin emlak anlamında ne kadar olduğunun bilinmediğini, yasanın uygulanmasında sorun olmadığını yasaya uymayanlarla ilgili sorun olduğunu veri anlamında da tapuya giden sözleşmeler ve uyruklarla ilgili tespit yapılacağını söyledi.

Tapuya gitmeyenlerin bilinmediğini, bunu çözmekle ilgili de yasa yapılacağını dile getiren Oğuz, sektör yetkilileriyle de görüşüleceğini kaydetti.

Oğuz, herhangi bir milleti hedef göstermenin de doğru olmadığını söyledi.

“Herkes yasalara uysaydı bu olmayacaktı” diyen Oğuz, hep birlikte çalışarak sorunun üstesinden gelineceğini belirtti.

Ülke güvenli olduğundan yabancıların ülkeye geldiğini söyleyen Oğuz, buna zarar verecek söylemlerden kaçınılması gerektiğini kaydetti.

Oğuz, Mesarya’daki tarım topraklarının korunmasına yönelik ekibin oluşturulduğunu ve çalışmanın sonuçlandırılacağını ifade etti.

Dursun Oğuz, imar planlarının da yürürlüğe girmesi gerektiğini söyledi.

-Üstel

Başbakan Ünal Üstel de konuşmasında ülke gündemini yabancıların mal alımı konusunun bulunduğunu belirtti.

2005’ten sonra başlayan bir sürecin sözkonusu olduğunu dile getiren Üstel, bir aydır İçişleri Bakanının çalıştığını kaydetti. Tapu Dairesi’ne kayıt olamayan sözleşmeleri yasaya uygun hale getirdiklerini ve akit sözleşmelerin devam ettiğini söyleyen Üstel, verilerin daha sağlıklı olması için Tapu Dairesi’nde görevlendirme yapıldığını ve yasal çalışma başlatıldığını kaydetti.

Üstel, sözleşmelerin sayısı hakkında bilinmezlik olduğundan yasal düzenleme yapılacağını ve muhalefetin katkısıyla Meclise geleceğini ifade etti.

Yasal düzenlemenin ülke ekonomisini çökertmemesi için çalışıldığını söyleyen Üstel, 25 kişilik bir ekip oluşturularak imar planı için çalışma yapıldığını belirtti.

Üstel, imar planının ülke genelini kapsayacağını vurguladı. Yaptırımlar da getirilerek, hazırlanacak yasanın uygulanacağını dile getiren Üstel, çalışmaların bitirileceğini ve bilgilerin paylaşılacağını ifade etti.

-Erhürman

CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman yeniden söz alarak, "yasanın çalışıldığı, yürürlüğe gireceği ve düzen sağlanacağı"ndan söz edildiğine işaret ederek, şu an yürürlükte bulunan yasalara dahi uyulmazken bu yasa uygulanacak mı sorusunu sordu.

Yabancılara mülk satışına düzenleme getirileceğinin söylendiğini belirten Erhürman, “Bir yabancı uyruklu, vatandaş olduğu gün tüm sınırlamalar kalkar” dedi.

Erhürman, yasa çıkarmanın başka bir iş, uygulamanın ise başka bir iş olduğunu belirtti.

-Dijitalleşme konusundaki yasa önerisi görüşüldü

Genel kurulda daha sonra "Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumu Yasa Önerisi" ele alınmaya başlandı.

Hukuk, Siyasi İşler ve Dışilişkiler Komitesi Başkanı Yasemin Öztürk, yasa önerisine ilişkin raporu sunduğu konuşmasında, yasaya katkısı olan herkese teşekkür ederek, ana muhalefet CTP Milletvekilleri Ürün Solaylı, Ongun Talat ve Salahi Şahiner’e teşekkür etti.

Ülke için tarihi bir adımın eşiğinde bulunulduğunu dile getiren Öztürk, birçok kez gündeme gelen yasa önerisinin 19 ay süren çalışma sonucunda Meclis'e sunma gururu içinde olduklarını belirtti. Öztürk, vatandaşın günlük yaşamını olumsuz etkileyen faktörlerin bu tasarıyla köklü çözüme kavuşacağını, devlet hizmetlerinin elektrik ortama taşınacağını, kesintisiz hizmet sunulacağını ve kayıtlara hızlı ulaşılacağını belirterek, örnekler verdi.

Devlet dairesine gitmeden vatandaşın birçok işlemi gerçekleştirebileceğini söyleyen Öztürk, devletin hizmet biçimini de kökten değişeceğini belirtti. Hızlı ve güvenilir hizmetle devlet-vatandaş ilişkisinin de değişeceğine işaret eden Öztürk, katkı koyan  tüm paydaşlara teşekkür etti.

-Talat

CTP Milletvekili Ongun Talat, kamu hizmetlerinin halkın yararlanacağı noktalarda zafiyetler içerdiğini ve insanlara yük getiren bir sistem olduğuna işaret ederek, dünyanın dijitalleşmeyle çok ileri bir noktada olduğunu belirtti.

Talat, bu sürecin yıllardan beri devam ettiğini ve çeşitli dönemlerde farklı aşamalardan geçildiğini ifade etti.

Yürütülen süreç sonunda bu aşamaya gelindiğini ve güzel, doğru bir iş yapıldığını kaydeden Talat, yasanın süratle harekete geçirilmesi gerektiğini söyledi. Ongun Talat, hükümetin ivedilikle adım atarak, yasayı uygulaması gerektiğini belirtti. 

Yasayla ilgili yaşanan süreçleri anlatan Talat, "Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumu'nun başkanlık makamının üçlü kararnameyle atanması, diğer kadroların ise teknik kadrolardan oluşması kararı aldıklarını söyledi.

Talat, bu yasayla kurulan teşkilatın, veri merkezini yöneteceğini dile getirerek, dijitalleşmenin devletin dijital versiyonu olduğunu, verilerin KKTC egemenlik alanında olduğundan daha önce Türkiye ile imzalanan protokolde öngörüldüğü şekilde bir şirket yönetimine verilemeyeceğini belirtti.

Bu yasayla kurumun ve teşkilatın oluşturulduğunu dile getiren Talat, o yüzden bu çatışma riski barındıran protokol maddesinin Türkiye ile görüşülerek değiştirilmesi çağrısında bulundu.

Talat, yasa önerisinin hazırlanmasına katkı koyan ve destek veren herkese teşekkür etti.