YÜKSEK MAHKEME: GÜMRÜK VERGİSİ YETKİSİ KONGRE’YE AİT
ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulamaya koyduğu gümrük vergilerini iptal etti.
Mahkeme, 3’e karşı 6 oyla aldığı kararda, vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin ABD Anayasası gereği Kongre’ye ait olduğuna hükmetti.
Karar metninde, IEEPA’nın başkana tek taraflı ve sınırsız şekilde gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediği vurgulandı.
“IEEPA, TARİFE YETKİSİ TANIMIYOR”
Yüksek Mahkeme kararında, hükümetin IEEPA’yı başkana geniş tarife yetkileri tanıyan bir yasa gibi yorumladığına dikkat çekilerek, yasanın yaklaşık yarım asırlık geçmişinde hiçbir başkanın bu kapsamda gümrük vergisi uygulamadığı ifade edildi.
Mahkeme ayrıca, yasada geçen “ithalatı düzenleme” ifadesinin Kongre’nin “vergi koyma” yetkisini kapsamadığını belirterek, büyük ekonomik ve siyasi sonuçları olan böylesi bir yetkinin muğlak ifadelerle devredilemeyeceğini kaydetti.
Kararda, IEEPA’nın başkana soruşturma yürütme, engelleme ve yasaklama gibi sınırlı düzenleme yetkileri verdiği; ancak gümrük vergileri veya harçlara ilişkin herhangi bir açık hüküm içermediği vurgulandı.
TARİFELER DAHA ÖNCE DE MAHKEMEYE TAŞINMIŞTI
Trump yönetimi, ikinci başkanlık döneminin ardından IEEPA kapsamında çok sayıda ülkeye “karşılıklı” gümrük vergileri getirmiş; Çin, Kanada ve Meksika’ya ise fentanil gerekçesiyle ek tarifeler uygulamıştı.
Bu kararlar üzerine bazı şirketler ve eyaletler ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne başvurmuş, alt mahkeme tarifelerin başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti. Süreç temyize taşınmış, son sözü ise ABD Yüksek Mahkemesi söylemişti.
KARAR, TRUMP YÖNETİMİ İÇİN AĞIR DARBE
Yüksek Mahkeme’nin kararıyla birlikte Trump’ın ticaret politikasında temel araç olarak kullandığı tarifelerin büyük bölümü hukuken geçersiz sayıldı. Kararın, ABD’nin küresel ticaret politikaları ve müttefikleriyle ilişkileri üzerinde de önemli etkiler yaratması bekleniyor.